بیست و یک مرداد؛ روز جهانی دریای خزر

[cml_media_alt id='502']7987363951ada62acb9ee1fc61581b5f_XL[/cml_media_alt]پنج کشور ساحلی دریای خزر، امروز 21 مرداد (12 آگوست) را به عنوان روز جهانی دریای خزر جشن می گیرند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبر و تفسیر برون مرزی، با توجه به اهمیت این دریاچه به عنوان بزرگترین دریاچه جهان و یکی از غنی ترین منابع انرژی و لزوم توجه به محیط زیست خزر، این نامگذاری از سوی برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) انجام شده است.

دریای خزر که به نام های دریای مازندران و دریای کاسپین Caspian Sea نیز شناخته می شود، با وسعت 600 هزارو 384 کیلومتر مربع، بزرگترین دریاچه جهان است و طول پیرامون آن به 7000 کیلومتر می رسد.

این پهنه‌ای آبی از جنوب به ایران، از شمال به روسیه، از غرب به روسیه و جمهوری آذربایجان و از شرق به جمهوری‌های ترکمنستان و قزاقستان محدود می‌شود.

این دریاچه از نظر تنوع زیستی بسیار غنی بوده و حدود 400 گونه آبزی، بومی آن هستند که ماهیان خاویاری از مهم ترین آنها است. خزر همچنین پس از خلیج فارس و سیبری، به لحاظ ذخایر نفت و گاز ساحل و زیر بستر، جایگاه سوم را دارد.

این دریاچه بزرگ و زیبا و پربرکت، برای حدود 15 میلیون بومی مناطق اطراف، هزاران فرصت شغلی ایجاد کرده است و منبع اصلی درآمد محسوب می شود. با این توصیف، دریای خزر در محاصره انواع آلودگی های خانگی، صنعتی، نفتی و کشاورزی قرار دارد.

نگرانی کشورهای ساحلی از وضعیت محیط زیست این محدوده آبی باعث شد تا لزوم حفظ و احیای منابع زنده برای نسل های حاضر و آینده را مورد توجه قرار دهند.

از این رو از 12 سال پیش، «کنوانسیون منطقه ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر» موسوم به «کنوانسیون تهران» شکل گرفت و با هدف همکاری مشترک نسبت به حفاظت و احیای محیط زیست دریای خزر به امضا رسید.

این معاهده در 12 آگوست 2006 برای پنج کشور حاشیه خزر لازم الاجرا و این روز به عنوان روز جهانی دریای خزر ثبت شد.

آلودگی های مختلف در حوزه آبریز رودخانه های منتهی به دریا، نحوه نامناسب رفتار جوامع انسانی ساحلی با منابع خزر، مدیریت ضعیف مناطق ساحلی در کشورهای حاشیه خزر، تغییرات فیزیکی عظیم در رژیم طبیعی رودخانه ها مانند سدسازی، استخراج شن و ماسه و نظیر آن از عمده تهدیدات زیست محیطی امروز دریای خزر به شمار می رود.

از این رو کنوانسیون تهران به عنوان تنها معاهده زیست محیطی مورد توافق پنج کشور حاشیه دریای خزر و تنها بستر همکاری جهت حفاظت و نجات اکوسیستم منحصر بفرد دریای خزر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

طی سالیان گذشته زیرمجموعه کنوانسیون تهران، چهار پروتکل؛ «آمادگی، واکنش و همکاری منطقه ای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی»، «حفاظت از دریای خزر در برابر آلودگی های ناشی از منابع و فعالیت های مستقر در خشکی»، «پروتکل حفاظت تنوع زیستی» و «پروتکل ارزیابی اثرات زیست محیطی فرامرزی»، تدوین و در جلسات متعدد کارشناسی مورد بررسی و بازبینی قرار گرفته است.

در کشورهای ساحلی دریای خزر به منظور توجه ویژه به محیط زیست این منبع عظیم آبی در روز جهانی خزر به عنوان نقطه عطفی در تاریخ همکاری های زیست محیطی خزر ، علاوه بر همایش ها و مراسم دولتی، سازمان های مردم نهاد و گروه های مردمی نیز با هدف آشنایی عموم مردم با کنوانسیون تهران و اهمیت حفاظت از دریای خزر، برنامه های ویژه ای برگزار می کنند.

در این روند سعی می شود تا همه مردم به خصوص در مناطق ساحلی در جهت حفاظت از دریای خزر در زمینه کاهش آلودگی های ورودی به این دریاچه و نیز حفاظت از گونه های زیستی آن همکاری های لازم داشته باشند.

در ایران نیز در سه استان ساحلی مازندران، گیلان و گلستان مراسم و برنامه های ویژه ای برگزار می شود.

به گفته پروین فرشچی، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ایران، امسال نیز برنامه های متنوعی برای آشنایی ساکنان بومی دریای خزر با محیط زیست این دریا، فرهنگ سازی و ایجاد حس مشارکت مردمی، استفاده درست از دریا و ارتقاء دانش جوامع محلی و مسئولان در سه استان ساحلی برگزار می شود.

جشنواره نمادین فرهنگی “طبیعت هنر زباله”در ساحل فرح آباد ساری استان مازندران برگزار می‌شود و پاک سازی سواحل دریای خزر در شهرستان های ساحلی سه استان نیز از برنامه های روز جهانی خزر است.

منبع: www.news.irib.ir

Editorial Team
editorial team
0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *